Να γιατί έχουμε εφιάλτες

Μια ανισορροπία της εγκεφαλικής δραστηριότητας ανάμεσα στην αριστερή και στη δεξιά πλευρά του εγκεφάλου φαίνεται να είναι υπεύθυνη για τους εφιάλτες, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο The Journal of NeuroscienJneurosci.

Επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία και τη Σουηδία μελέτησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα 17 υγιών εθελοντών (επτά άνδρες και 10 γυναίκες) πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον ύπνο, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ρυθμίζει συναισθήματα όπως ο θυμός και η περιέργεια κατά τη διάρκεια των ονείρων.

Όπως φάνηκε από τις μετρήσεις, οι συμμετέχοντες βίωσαν το αίσθημα του θυμού σε ποσοστό 41% των ονείρων και το αίσθημα του ενδιαφέροντος σε ποσοστό 88%.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη πέρασαν δύο νύχτες σε ένα εργαστήριο ύπνου, όπου οι ερευνητές πραγματοποίησαν ηλεκτροεγκεφαλογραφικές καταγραφές (EEG) της εγκεφαλικής τους δραστηριότητας για σύντομες περιόδους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον ύπνο.

Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που είχαν χαμηλότερη εγκεφαλική δραστηριότητα στον δεξιό μετωπιαίο λοβό από ό,τι στον αριστερό (φαινόμενο που ονομάζεται εγκεφαλική ασυμμετρία) τόσο ενώ ήταν ξύπνιοι, όσο και κατά τη διάρκεια του ύπνου σταδίου REM, βίωναν περισσότερο θυμό στα όνειρά τους.

«Έχει αποδειχθεί ότι η έκφραση του θυμού σχετίζεται με μεγαλύτερη δραστηριότητα στην αριστερή πλευρά του εγκεφάλου, ενώ ο έλεγχος του θυμού σχετίζεται με μεγαλύτερη δραστηριότητα στη δεξιά πλευρά», δηλώνει σχετικά ο επικεφαλής συγγραφέας Pilleriin Sikka, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Turku στη Φινλανδία.

Επιπλέον, οι ειδικοί εξέτασαν τους συμμετέχοντες και σε κατάσταση REM, ένα μοτίβο ύπνου που χαρακτηρίζεται από ταχείες κινήσεις των ματιών, ταχύτερο παλμό, ταχύτερη αναπνοή, σωματική κίνηση και περισσότερα όνειρα.

Οι ερευνητές ξύπνησαν τους συμμετέχοντες αφού πέρασαν πέντε λεπτά σε κατάσταση REM και στη συνέχεια τους ζήτησαν να περιγράψουν τα όνειρά τους και να αξιολογήσουν τα συναισθήματα που είχαν βιώσει κατά τη διάρκεια αυτών.

Από αυτές τις αναφορές, οι ειδικοί επεσήμαναν τις συναισθηματικές καταστάσεις των ονείρων των συμμετεχόντων, όπως ο θυμός ή το ενδιαφέρον, υποδεικνύοντας ότι η μόνη άλλη συναισθηματική κατάσταση των ονείρων που είχε σημαντική συσχέτιση με την εγκεφαλική ασυμμετρία κατά τη διάρκεια του ύπνου REM ήταν αυτή που σχετίζεται στενά με το θυμό, η δυσπιστία ή η καχυποψία.

Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι αυτό το μοτίβο της εγκεφαλικής δραστηριότητας συνιστά έναν καλό τρόπο πρόβλεψης του τρόπου που οι άνθρωποι ελέγχουν τα συναισθήματά τους.

Προηγούμενες μελέτες, πάντως, έχουν συνδέσει την εγκεφαλική ασυμμετρία τόσο με το θυμό όσο και με τον γενικό αυτοέλεγχο σε κατάσταση επαγρύπνησης.
Τέλος, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματά τους ενδεχομένως να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν και να μετριάσουν το συναισθηματικό περιεχόμενο ενός εφιάλτη, ο οποίος μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα πολλών νοητικών διαταραχών ή διαταραχών του ύπνου, όπως η διαταραχή μετατραυματικού στρες.